Welke trends en ontwikkelingen zullen de marktplaatsen en platforms in 2023 bepalen? Volgens Richard Straver, oprichter van OPP, blijft er onzekerheid bestaan, maar het is ook het begin van nieuwe initiatieven waarbij platforms ons in de toekomst kunnen helpen om de energiemarkt meer naar onze wens vorm te geven.

Onzekerheid domineert de markt

Waar in voorgaande jaren de coronapandemie een stevige stempel drukte op de wereld van marktplaatsen en platforms, zien we het nu gebeuren met de oorlog in Oekraïne. Het is bizar dat er in deze tijd een ouderwetse gruwelijke oorlog in Europa wordt uitgevochten. Natuurlijk is er een aanzienlijke impact op het sentiment van consumenten, professionals, bedrijven en natuurlijk de aandelen- en cryptomarkt. Er is angst en onzekerheid over wat de toekomst brengt. Mensen spelen daarom op safe, vermijden risico's en trekken de hand op de knip.    

De onzekere markt heeft ook invloed op investeringen, vooral in startups en techbedrijven die nieuwe technologieën en applicaties ontwikkelen voor specifieke markten. Zo waren investeringen in jonge Nederlandse techbedrijven in het afgelopen kwartaal op een laagtepunt van twee jaar.

Platforms vergemakkelijken investeringen

Het gebrek aan groeikapitaal via traditionele kanalen biedt een kans voor platforms die financiering aanbieden via crowdfunding. Neem bijvoorbeeld platforms zoals Collin Crowdfund, Mogelijk.nl en Dagobert Invest, die een goed alternatief bieden voor bedrijven die geld willen inzamelen. Echter, crowdfundingplatforms zullen volgend jaar te maken krijgen met een Europese Verordening. Dit stelt verschillende nieuwe eisen aan de organisatie, waaronder de afhandeling van betalingen op het platform.  

Inflatie remt R&D en focus op duurzaamheid af

Tegelijkertijd moedigt een andere ontwikkeling investeerders aan om hun geld ergens anders onder te brengen dan bij de bank: hoge inflatie. Consumenten kunnen minder kopen voor hetzelfde geld en werkgevers worden opgeroepen om salarissen te verhogen. Dit betekent dat de operationele kosten van bedrijven stijgen, waardoor kostenbesparingen op een ander gebied nodig zijn. De makkelijkste besparingsopties op korte termijn liggen vaak bij marketing en R&D, waardoor bedrijven de fout kunnen maken te bezuinigen op innovatie, wat hun toekomstige concurrentievermogen in gevaar brengt.

Consumenten reageren op inflatie door manieren te zoeken om te besparen en geld op alternatieve manieren te genereren. Bij onze partners Marktplaats, eBay Kleinanzeigen en 2dehands.be zien we dat tweedehands koopkracht wint aan momentum. Deze beweging wordt versterkt door een grotere focus op duurzaamheid.  

Nieuw ecosysteem en platforms voor energie

De hoge inflatie wordt grotendeels gedreven door energieprijzen, die voornamelijk worden beïnvloed door de gasprijs. Elektriciteit komt echter niet per se uit gas; het komt ook uit andere hernieuwbare bronnen. De verbinding die vandaag de dag bestaat en de grote afhankelijkheid van andere landen voor onze gasvoorziening vraagt om een ander ecosysteem waarin platforms een grote rol kunnen spelen.  

Denk aan onze partner ETPA, een onafhankelijk handelsplatform waar energie onder toezicht kan worden gekocht en verkocht. Dergelijke platforms zouden ook voor consumenten kunnen bestaan, waar peer-to-peer energiehandel wordt gefaciliteerd. Denk aan een laadpaal bij een consument thuis die wordt aangedreven door zonne-energie die andere auto's in de buurt kunnen gebruiken (en voor betalen).

Je ziet al dat de fenomenen van lokale energieproductie en -opslag op grote schaal plaatsvinden in de tuinbouwsector, waar een tuinbouwer enorme systemen heeft om energie op te slaan en dan te delen met collega-tuinbouwers in de omgeving. Zo maak je het systeem dynamischer, kun je de koper dichter bij de bron brengen en precies achterhalen waar de geconsumeerde energie vandaan komt. Daarnaast kunnen schokbewegingen die gebeurtenissen zoals een oorlog met zich meebrengen beter worden opgevangen. Ik verwacht grote sprongen op dit gebied en een versnelling richting duurzame energie en daarmee een efficiëntere samenleving en democratischere energiemarkt waar platforms ons in staat stellen zeer lokaal, bij de bron, te handelen.

Terug naar normaal

Waar we in de afgelopen jaren grote veranderingen in consumentengedrag zagen, is de impact van corona sterk verminderd en keren we terug naar het leven van voor corona. De felheid waarmee mensen online winkelden en praktisch alles online kochten is voorbij. De groei van e-commerce is niet zozeer ingestort als wel gestagneerd. Je ziet dat organisaties in de platformwereld ook een stap terug doen en deels afscheid nemen van de medewerkers die de afgelopen jaren massaal zijn aangenomen.   

Een belangrijke factor in de dominante trends voor volgend jaar is of de oorlog snel kan worden beëindigd. Als dat zo is, zullen we ook weer zien dat het vertrouwen stijgt, wat meer ruimte creëert voor nieuwe investeringen en positiviteit. Voor nu is het belangrijk om onze voortgang te blijven richten op het creëren van een nog flexibelere samenleving. Waar paradoxaal genoeg lokale mensen en bedrijven krachtiger zullen worden -want ook al wordt het tegenovergestelde vaak beweerd- faciliteren online platforms en marktplaatsen precies dat.