Een nieuwe richtlijn vereist dat digitale platforms zoals Airbnb en Vinted op grote schaal burgerservicenummers (BSN) gaan opslaan. Een zeer ongewenste situatie, naar mijn mening. Daarom heb ik het onderstaande opiniestuk geschreven dat vandaag is gepubliceerd in de Nederlandse landelijke krant Trouw.  

Een nieuwe Europese richtlijn vereist dat honderden digitale platforms en marktplaatsen informatie over hun verkopers verzamelen en uitwisselen met de lokale belastingdiensten. Dit is een nieuwe maatregel om belastingontduiking tegen te gaan. De richtlijn, genaamd DAC7, is van toepassing in de hele Europese Unie en wordt per land in de nationale wetgeving geïntegreerd. Dus ook in Nederland.

De nieuwe richtlijn richt zich op digitale platforms en marktplaatsen die in Europa actief zijn en waar gebruikers inkomsten genereren. Onder die gebruikers zijn ook veel consumenten. Denk bijvoorbeeld aan mensen die hun huis verhuren, hun auto, of die diensten via internetplatforms aanbieden of bijvoorbeeld tweedehands kleding verkopen. Iedereen die minstens 2.000 euro per jaar aan inkomsten genereert, zal met deze rapportage te maken krijgen.

Is de oplossing proportioneel?

Het idee achter de richtlijn is duidelijk, maar is de oplossing proportioneel? Dat is zeer de vraag. De wet lijkt in Nederland zo te worden geïmplementeerd dat ons BSN zal worden geregistreerd, omdat dat ook het belastingnummer van de consument is. Dus als je je huis verhuurt via Airbnb (een bedrijf in Ierland en de VS) of je tweedehands kleding verkoopt via Vinted (Litouwen), zullen die bedrijven je BSN registreren. Dit geldt voor honderden platforms in Nederland en Europa, die op grote schaal databases van burgerservicenummers zullen moeten opslaan. De vraag is of dit overal correct en veilig zal gebeuren, vooral in deze tijden waarin cybercriminaliteit en identiteitsfraude op de loer liggen.

In Nederland hebben we altijd veel belang gehecht aan de privacyaspecten rondom BSN's. Als deze wetgeving wordt ingevoerd, komt dit in het gedrang. Het is volstrekt onduidelijk waarom deze grootschalige data-verzameling noodzakelijk is en waarom het principe van dataminimalisering niet is toegepast. Waarom niet gewoon bankrekeningen vastleggen en verifiëren? Minder makkelijk voor de belastingdienst, maar miljoenen keren veiliger. En de Autoriteit Persoonsgegevens? Die lijken het beschermen van de BSN's ook te hebben opgegeven, want er is geen significante reactie op het wetsvoorstel gegeven. De wetgeving is vrij stilletjes door de Tweede Kamer gegaan en zou vanuit Europees perspectief op 1 januari 2023 in werking moeten treden.