Of u nu een nieuwe marktplaats start, uw huidige marktplaats wilt uitbreiden, of uw model moet aanpassen. Laat u inspireren door deze modellen:

Marktplaatsen zijn geen projecten voor de korte termijn; vaak zijn de belangen en omzetten in de gekozen markt groot, en is er daarom een solide en duurzaam bedrijfsmodel nodig om de marktplaats te ondersteunen. Zowel grote en populaire marktplaatsen zoals bol.com en Amazon als kleinere niche-spelers hebben een ruime keuze aan verschillende bedrijfsmodellen om uit te kiezen. Laten we elk van hen eens nader bekijken.

1. Advertentiemodel

Advertenties zijn het traditionele bedrijfsmodel voor bijvoorbeeld Marktplaats.nl. Het Amerikaanse Craigslist is er ook groot mee geworden. Deze sites zijn volledig gebaseerd op gebruikersadvertenties en maken ook gebruik van traditionele banners. Deze laatste vorm van adverteren neemt overal af, maar vormt nog steeds een substantiële inkomstenbron.

De toegevoegde waarde van het platform of de marktplaats website is heel duidelijk: het verzamelt bezoekers naar een online bestemming en garandeert veel zichtbaarheid. Over het algemeen is het plaatsen van een advertentie gratis - op deze manier creëren de platforms voldoende volume - maar in bepaalde categorieën brengen de sites kosten in rekening.

Het traditionele advertentiemodel is de afgelopen jaren geëvolueerd om aanvullende diensten te omvatten. Het wordt ook gecombineerd met andere bedrijfsmodellen. Etsy bijvoorbeeld, is een voorbeeld van een B2C-marktplaats die gebruikmaakt van het commissiemodel EN een vergoeding rekent voor het plaatsen van nieuwe advertenties. Door zowel het commissiemodel als het advertentiemodel te gebruiken, krijgt Etsy inkomsten uit zowel populaire als minder populaire items.

Marktplaats.nl is de afgelopen jaren uitgebreid met extra functies, zoals het benadrukken van advertenties tegen betaling, of het 'opkrikken' van advertenties, waardoor een gebruiker hun aanvankelijk gratis advertentie een betere positie kan geven door middel van een kleine bijdrage.  

Het advertentiemodel garandeert geen inkomsten voor leveranciers, en daarom moet de vergoeding niet te hoog zijn. Zo heeft een duurzaam bedrijfsmodel dat louter afhankelijk is van advertenties hoge bezoekersaantallen nodig. Een advertentie garandeert niet dat een item wordt verkocht, en daarom is het moeilijk voor het platform om duidelijk te maken dat het toegevoegde waarde biedt aan de verkoper. Om deze reden stappen veel advertentieplatforms over op een "kosten per verkoop"-model, waarbij mensen per verkoop worden belast.

2. Abonnementsmodel

Het abonnementsmodel bestaat al vele decennia in de offline wereld, en voor online marktplaatsen kan het ook solide en voorspelbare verkopen bieden. Hellofresh maakt hier gebruik van; de abonnementsprijzen stellen het bedrijf in staat tijdige en gerichte aankopen te doen. Boldking, een leverancier van scheermesjes, kan ook goed de verkopen voorspellen dankzij zijn abonnementen. Het model werkt ook goed voor dienstverleners, zoals kinderopvangcentrum Charlycares. De huizenoppas centra Kiwihousesitters en Aussiehousesitters , populair op het zuidelijk halfrond, laten huissitters een jaarlijkse vergoeding betalen. Op deze manier creëren ze een barrière om alleen werkelijk toegewijde - en gescreende - oppassers toe te laten, zodat huiseigenaren erop kunnen vertrouwen dat het goed zit. Registratie is gratis voor de huiseigenaren. Ook bij datingsites snijdt het mes aan twee kanten; het lidmaatschapsgeld vormt een blokkade voor niet-serieuze gebruikers en het platform heeft een stabiel inkomen.

Het gevaar dat op de loer ligt bij het abonnementsmodel is de kip-en-ei discussie; hoe krijg je aanbieders als je nog geen kopers hebt, en vice versa? Een kritische massa is nodig om het platform waardevol te maken voor zowel leveranciers als kopers. Dit kan worden omzeild door hoge kortingen te geven aan early adopters.
Pharmaoffer.com, een platform voor farmaceutische medicijnen, heeft zich verder ontwikkeld dan de kip-en-ei discussie en levert waarde met goed gevulde bestanden van kopers en verkopers. Beiden hebben een abonnement nodig om de gegevens van de ander te zien, en als extra waarde verifieert het platform gebruikers.

Een tussenvorm is ook mogelijk. Zo verkoopt Werkspot kredieten aan klusjesmannen, waarmee zij kunnen reageren op door particulieren aangeboden klussen. Dit is geen abonnementsmodel, meer een 'betaling per gang'. Dit betekent wel dat het voor Werkspot moeilijker is om de omzet te voorspellen, omdat klusjesmannen alle vrijheid hebben om wel of geen kredieten te kopen.

3. Transactiemodel

Verdienen via de transactie op een platform is een bedrijfsmodel dat veruit het meest voorkomt: Wanneer een klant een leverancier betaalt, faciliteert het platform de betaling en brengt een percentage of een vast bedrag in rekening. Het is ook een klantvriendelijk model; kopers hebben niet te maken met verborgen kosten en verkopers betalen alleen als ze daadwerkelijk iets verkopen. AirBnB werkt op deze manier. In dezelfde markt is verhuursite Micazu overgestapt van een abonnementsmodel naar een transactiemodel. Verhuurders betaalden aanvankelijk een maandelijkse vergoeding om hun vakantiehuis op de site te plaatsen. Als een huurder reageerde, stapte Micazu van tussen de twee partijen. Om verhuringen sneller en beter te faciliteren, handelt het platform nu ook de transactie af, waarvoor het een vergoeding ontvangt.    

Voor dit model te laten werken, moet het platform voldoende waarde bieden voor zowel klant als leverancier. Als die toegevoegde waarde er niet is, zullen gebruikers een manier vinden om het transactiesysteem te omzeilen.

Ook moet de prijsbepaling onder de loep worden genomen. Is de vergoeding een percentage, of een vast bedrag? Is het voor alle gebruikers hetzelfde? Lok je klanten met een lage vergoeding om deze later te verhogen? 

Dus het transactiemodel komt veel voor, maar is niet altijd geschikt. Bij de verkoop van auto's of onroerend goed is het bijvoorbeeld moeilijk de vergoeding te bepalen, omdat de transacties over het algemeen een hoge waarde vertegenwoordigen. Ook als het aanbod complex is, met veel verschillende prijsklassen en aanbiedingen, kan het moeilijk zijn om de juiste vergoedingen vast te stellen.  

Het transactiemodel kan ver gaan. Neem het Amerikaanse Upwork, waar bedrijven freelancers kunnen inhuren. Klanten betalen een maandelijkse vergoeding voor toegang. De freelancer betaalt niet, maar als zij een klus binnenhalen via het platform, moet de betaling via Upwork's platform worden afgehandeld. Dit gaat zelfs zo ver dat de freelancers een timerapplicatie moeten installeren, zodat de klant kan controleren of de afgesproken uren daadwerkelijk aan de opdracht zijn besteed. Daarbij neemt het platform ook screenshots, als extra verificatiemiddel voor de klant. 

4. Affiliate model / Lead generatie

Een model dat zeer toegankelijk is voor gebruikers is het model gebaseerd op lead generatie. Dit stelt gebruikers en leveranciers over het algemeen in staat het platform gratis te gebruiken. De teller begint pas te lopen wanneer er op een advertentie wordt geklikt of wanneer er een transactie wordt gedaan. Het Nederlandse bedrijf Beslist.nl heeft een succesvolle marktplaats opgezet met gebruik van dit model. Het biedt een open platform en verdient alleen aan de klikken van bezoekers. 

5. Freemium

Hoe verdien je geld met een marktplaats waar mensen gratis advertenties plaatsen, die ook weinig waarde vertegenwoordigen? Marktplaatsen die met dit gebrek kampen, zoeken naar premiummediensten; de oorspronkelijke dienst van het platform is gratis voor gebruikers, maar zij kunnen betalen voor aanvullende diensten. Het vrij toegankelijke Peerby, waar individuen items zoals heggenscharen en boren van elkaar kunnen lenen, heeft jarenlang gezocht naar een verdienmodel. Omdat gebruikers niet willen betalen om een stofzuiger van een buurman te lenen, besloot de site zijn inkomsten te halen uit aanvullende diensten: gebruikers kunnen verzekering afsluiten tegen verlies of diefstal, en ze kunnen een bedrag betalen om het geleende item thuis te laten bezorgen.  

De logica achter het freemium model is dat het aanbod gratis is, maar nadat gebruikers enthousiaste gebruikers zijn geworden, biedt het platform betaalde functie met toegevoegde waarde. De uitdaging voor dit model is dat de betaalde diensten voldoende waarde moeten bieden om aantrekkelijk te zijn voor een groot deel van uw gebruikers.

6. Hybride modellen 

Is er meer? Zeker. Naast deze modellen circuleren er meer varianten, vaak hybride modellen. Deze combineren facetten van verschillende bedrijfsmodellen. Bijvoorbeeld, Ticketswap gebruikt het kosten-per-verkoop model. Adverteren is hier gratis, maar de transactie moet via Ticketswap, waar zij een vergoeding ontvangen. Ticketmaster en Eventbrite werken ook op deze manier. 

Kijkers kunnen zich abonneren op streamers op Twitch of Youtube. Fans steunen streamers bijvoorbeeld met een abonnement van 1 euro per maand. Dit kan veel inkomsten genereren voor streamers met een grote fanbase, vooral als ze ook een gedeeld inkomstenmodel met het platform hebben, waarbij zij profiteren van de commercials rondom hun streams.

Platforms kunnen ook multi-split toepassen, waarbij ze een kickbackvergoeding ontvangen op producten van derden. Nature.House verhuurt vakantiehuizen, maar gebruikers kunnen ook meteen fietsen huren of een picknick boeken wanneer zij boeken. De huurder betaalt in één keer bij Natuurhuisje, dat vervolgens de vergoeding van de andere aanbieders ontvangt.  

Bovendien kunnen platforms geld verdienen na een transactie. Bijvoorbeeld, een dienst van een platform waar individuen huizen van elkaar kunnen kopen is gratis, maar de onderliggende notariële diensten worden geregeld en betaald door het platform.

Moderne marktplaatsen en platforms maken vaak gebruik van verschillende bedrijfsmodellen. Als het platform de transactie "bezit" en een vergoeding rekent voor alle aankopen, is een platform over het algemeen op de goede weg. Deze methode is zeer schaalbaar en vaak lucratief en verbetert ook de gebruikerservaring. Het is belangrijk voor uw platform om te achterhalen welk model het beste past. Begin met één model, probeer het uit, en breid uit met meerdere modellen als het succes volgt. Op deze manier bouwt u een duurzaam platform dat tegen een stootje kan.